Email Bản in

Cảm nắng

Những ngày này, thời tiết nóng nực, nắng gió Tây, nhiệt độ ngoài trời lên tới 36 - 37 độ, thậm chí có nơi lên tới 38, 39, 40, 41, 42 độ, những người lao động, bộ đội phải luyện  tập, những người yếu sức như trẻ em, người già... khi ra nắng thường hay bị cảm nắng ở những mức độ khác nhau:
·    Nhẹ: bỗng nhiên kêu ngột ngạt, khó chịu, mặt đỏ bừng, người rất nóng, sốt cao, mồ hôi ra nhiều, ngồi nằm không yên, có thể nôn, đại tiện toàn nước.
·    Vừa: Sốt cao, co giật. Nếu là trẻ em thì kinh phong trợn mắt.
·    Nặng: Hôn mê, bất tỉnh, ngừng thở, tim ngừng đập, có thể tử vong.

Xử lý nơi hiện trường
- Nếu là nhẹ và vừa:
Đưa ngay nạn nhân vào nơi có bóng mát, hoặc nơi thoáng khí, ít người. Nhanh chóng nới lại quần áo, đắp khăn nước lạnh lên đầu, lên trán, gáy, mặt và quạt mát cho nạn nhân. Trong khi đó, khẩn trương chuẩn bị một trong những bài thuốc sau để cho nạn nhân uống khi hồi tỉnh:
Bài 1. Rau má tươi 50g (một nắm tay người lớn) rửa sạch, giã, vắt lấy nước cốt, hòa với đường kính và chanh, vừa đủ một cốc (200 ml). Nếu không, có thể chỉ uống với nước chín, để nguội, thêm vài hạt muối. Hoặc nếu có bột sắn dây, hòa thêm một ít với đường càng tốt (không cho muối). Còn bã rau má, đắp lên trán và hai bên thái dương nạn nhân, dùng vải buộc lại, sau một lúc lâu thì khỏi.
Bài 2.  Nước chè (tươi) pha đường, vừa đủ để nguội, một cốc (200 ml). Nếu nạn nhân nhức đầu nhiều: rau muống tơi một nắm, rửa sạch, giã nát, đắp lên trán và hai bên thái dương nạn nhân, dùng vải buộc lại, để nạn nhân nằm nghỉ chốc lát sẽ khỏi.
Bài 3. Rau má (tươi), lá hương nhu (tươi), lá tre (tươi), lá (hay củ) sắn dây (tươi). Các thứ bằng nhau mỗi vị 16g (một nắm nhỏ). Tất cả rửa sạch, giã nát, ép lấy nước hoặc sắc uống (không nhất thiết phải đủ cả  bốn thứ trên).
Bài 4. Lá sen bánh tẻ, lá dâu, lá đậu ván, lượng bằng nhau, mỗi vị 16g. Tất cả đem sắc, rồi cho uống.

- Nếu nặng: Lấy ngay Ngải cứu (tươi) một nắm, giã đắp lên trán. Sau đó cho uống một trong các bài sau:
Bài 1. Lá tre, lá bạc hà, tỏi, gừng bằng nhau, mỗi thứ 20g, sắc đặc cho uống.
Bài 2.  Đậu ván tía, hương nhu, cam thảo đất, mạch môn (củ bỏ lõi), lượng bằng nhau mỗi thứ 20g. Sắc đặc cho uống.


- Nếu bị nặng, ngất xỉu, hôn mê bất tỉnh, tim ngừng đập:
Trong khi chờ cán bộ y tế đến, đưa nạn nhân vào nơi có bóng mát hoặc nơi thoáng khí ít người, nhanh chóng đặt nạn nhân nằm ngửa, đầu không gối, nới rộng quần áo, đắp khăn nước lạnh vào các vị trí trên cơ thể như đã nói trên và quạt mát, đồng thời phài làm ngay các động tác cấp cứu như sau: Vừa gọi tên nạn nhân, vừa dùng đầu ngón tay bấm thật mạnh vào điểm giữa rãnh mũi - môi, chỗ khoảng 1/3 kể từ mũi xuống môi (huyệt nhân trung). Đồng thời, một người khác bóp thật mạnh 10 đầu ngón tay nạn nhân. Để có kết quả nhanh chóng, chắc chắn có thể kết hợp thêm với cách chữa đơn giản của Tuệ Tĩnh "lấy đất nóng giữa đường, đắp vào rốn rồi đái vào đó" sẽ tỉnh dậy ("Tuệ Tĩnh toàn tập"- Hội YHDT Thành phố HCM - 1986). Khi nạn nhân tỉnh dậy, để nằm yên tĩnh, đắp ngải cứu (tươi) đã giã lên trán và cho uống bài thuốc sau: vừng (mè) đen khoảng 100g, sao gần cháy, để nguội tán nhỏ uống với nước mới múc (tân cấp thủy) là nước mưa hoặc nước giếng khơi (không dùng nước giếng khoan). Mỗi lần uống 12g, rất công hiệu. Hoặc nếu không có vừng (mè) đen thì cho uống 1 trong 2 bài thuốc trong mục trên.

Chú ý quan trọng:
Nếu sau khi làm các động tác cấp cứu như trên, nạn nhân vẫn chưa hồi tỉnh, mạch ở bên cổ không thấy đập thì phải thổi ngạt, đồng thời xoa bóp tim ngoài lồng ngực và cấu vào vùng giữa xương ức ngang núm vú (huyệt đản trung), cách làm cần 2 người, làm đồng thời, 1 người thổi ngạt, 1 người ấn tim ngoài lồng ngực.
-    Thổi ngạt - đặt nạn nhân nằm ngửa, dùng quần áo cuộn lại đệm dưới cổ để đầu ưỡn ra sau. Người thổi ngạt quỳ ngang đầu nạn nhân, 1 tay bóp mũi, 1 tay đẩy mạnh cằm cho nạn nhân há mồm hít hơi thật sâu, rồi áp miệng mình vào miệng nạn nhân thổi ra thật mạnh, làm như vậy với nhịp độ 12 lần /phút.
-    Ấn tim ngoài lồng ngực - người cấp cứu quỳ ngang hông nạn nhân dùng 2 bàn tay chồng lên nhau, đặt vào 1/3 dưới xương ức nạn nhân, rồi chồm dậy, lấy sức nặng toàn thân dồn vào 2 bàn tay ấn lún xương ức xuống 2 - 3cm. Sau mỗi lần ấn xuống lại nhấc nhẹ tay lên cho xương ức trở lại bình thường với nhịp độ 60 lần/1 phút. Khi nạn nhân tỉnh lại, cần để nằm yên tĩnh rồi cũng đắp ngải cứu (tươi) đã giã lên trán nạn nhân và cho uống những bài thuốc như trên.

Nguyễn Duy (Cây thuốc quý - số 160, tháng 7/2010)

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận