Email Bản in

Con ngựa trong lịch sử Đông - Tây

Ngựa là con vật thông minh, khôn ngoan sống gần người và được con người yêu quý. Ngựa không chỉ chia ngọt sẻ bùi với con người trong đời sống vất vả mà còn kề vai sát cánh cùng con gười xông pha nơi trận mạc. Ngựa đã đi vào văn học dân gian trong lịch sử và văn hoá nghệ thuật. Ngựa đã lập nên nhiều Ngựa là con vật thông minh, khôn ngoan sống gần người và được con kỳ tích trong thể thao và trong chiến đấu. Ngựa là “ bạn thân” của các bậc vua chúa, danh nhân và giai nhân trên thế giới đông tây, kim cổ.

Hán Cao Tổ, ông vua sáng lập ra nhà Hán vẫn thường tự phụ là nhờ có mười năm sống trên lưng ngựa nên mới thu phục được cả giang san. kẻ thù số một của Hán Cao Tổ là Sở Bá Vương Hạng Võ khi mới khởi nghiệp, cũng thu phục được thần mã Ô Truy ở bên cạnh, Về sau, khi thất thế, trước giờ tư tận, Hạng Võ đem con ngựa quý nhờ người lái đò đưa nó qua sông để trở về đất Giang Đông. Nhưng khi thuyền vừa buông chèo, con Ô Truy hí lên mấy tiếng ai oán rồi nhảy xuống sông mất dạng.

Cuối đời Hán có ngựa Đích Lư cũng thuộc loại thần mã. Nó mang Lưu Huyền Đức nhảy qua suối Đàn Khê thoát nạn trong khi đoàn quân của Thái Mao truy đuổi theo sau . Tuy nhiên, ngựa Đích Lư của Lưu Bị chưa nổi danh bằng ngựa Xích Thố của Quan Vân Trường. Ngựa Xích Thố có sắc lông màu đỏ tượng trưng cho ngựa quý. Trong truyện Tam Quốc diễn nghĩa có con ngựa Xích Thố, ban đầu là của Lã Bố, sau Tào tháo chiếm đoạt rồi đem biếu cho Quan Vân Trường. Quan Công đã cỡi nó vượt qua năm cửa ải, chém sáu tướng, lấy đầu Nhan Lương, Văn Sú dễ như bỡn. Khi Quan Công chết, nó cũng buồn rầu mà chết theo.
Dã sử Trung Quốc còn chép, vua nước Lương có ngựa rất quý, ngày chạy ngàn dặm, tên là Tiêu Sương. Khi con ngựa này bị vua Tống đánh cắp đem về, nó nhớ chủ cũ, bỏ ăn rồi chết.

Vua Đường Minh Hoàng cũng nổi danh là ông vua mê ngựa vì trong tàu ngựa của ông có đến bốn vạn con ngựa quý.

Đó là chuyện ngựa thật. Còn chuyện ngựa gỗ trong Tam Quốc Chí cũng khí ly kỳ. Người chế ra đàn ngựa gỗ là Khổng Minh Gia Cát Lượng, một binh gia đại tài, quân sư của Lưu Huyền Đức. Ngựa gỗ của Khổng Minh là một thứ ngựa máy có thể thay thế ngựa thật để vận tải quân lương, một binh gia đại tài, quân sư của Lưu Huyền Đức. Ngựa gỗ của khổng minh là một thứ ngựa thật để vận tải quân lương. Tư Mã Ý, tướng Ngụy, vì không sành máy móc nên đã bị mắc lừa, để cả đoàn xe lương thực cho quân Thục Hán cướp mất.

Lịch sử Việt Nam cũng nói đến con ngựa sắt thần kỳ của Phù Đổng Thiên Vương. Vào đời Hùng Vương thứ sáu, giặc Ân tràn vào xâm lược nước ta, đi đến đấu đốt phá, cướp bóc, chém giết đến đó. Nhà vua rất lo buồn, cho sứ giả đi tìm khắp nơi để tìm người tài ra cứu nước.

Bấy giờ ở Kẻ Dỏng, thuộc bộ Vũ Ninh có cậu Dóng đã lên ba tuổi mà không biết nói, biết cưới. Nghe sứ giả của nhà vua đi kén người ra giúp nước, thì cậu nói được và mời vị sứ giả đến và bảo: “ Ngài về tâu với đức vua đúc cho con ngựa sắc, roi sắt, áo giáp sắt và chiưếc nón sắt mang đến cho ta để ta đi đánh giặc Ân”

Từ hôm đó, Dóng lớn nhanh như thổi, ăn uống mấy cũng không no. Ngựa sắt, nón sắt và giáp sắt, đã rèn xong. Dóng nhảy lên lưng ngựa, Ngựa hí một tiếng dài, thét ra lửa, lao vút ra trận. Phá xong giặc Ân, Dóng phi ngựa đến chân núi Sóc Sơn, ghìm cương, cởi giáp và nón treo lên một cành cây, sau đó cả người lẫn ngựa bay thẳng lên trời . Nhà vua nhớ ơn Dòng bèn cho lập đền thờ ở Kẻ Dỏng và phong Dóng là Phù Đổng Thiên Vương. Hiện còn đền thờ ở làng Phù Đổng, ngoại thành Hà Nội.

Việt sử còn đề cập đến chuyện con ngựa đá thời nhà Trần. Trong lúc làm lễ ở chùa Lăng sau khi dẹp tan giặc Mông Cổ, nhân lúc thấy các con ngựa đá đứng chầu trước các miếu có dính bùn, vua Trần Nhân Tông liền cảm khái hai câu thơ bằng chữ Hán.
Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã
Sơn hà thiên cổ điện Kim âu
(Xã tắc hai phen bon ngựa đá
Non sông nghìn thuở vững âu vàng)

Lịch sử Việt Nam có ngựa sắt, ngựa đá thì lịch sử Hy Lạp có chuyện ngựa gỗ thành Troie. Khi quân Hy Lạp đến bao vây thành Troie, dân thành này chống cự hăng hái đến nỗi quân Hy Lạp không thể nào vô thành được. Theo mưu mẹo của Calchas chế ra một con ngựa gỗ rất cao lớn, bên trong rỗng ruột để quân linh chui vào nấp, sau đó giả vờ bỏ con ngựa lại chiến trường rồi ra lệnh tất cả thuyền bè rút ra khơi.
Dân thành Troie thấy quân Hy Lạp rút lui, vui mừng kéo nhau ra khỏi thành hì hục đưa con ngựa gỗ vào bên trong thành như là một chiến lợi phẩm quý giá thu được từ Hy Lạp. Nửa đêm hôm nấy, quân mai phục từ bụng con ngựa chui ra chém giết lung tung, mở cửa thành cho quân Hy Lạp tràn vào. Thế là thành Troie thất thủ, vua Priam bị giết, câu chuyện ngựa gỗ phá thành được chép lại muôn đời sau như một thiên anh hùng ca.

Con ngựa incitatus của bạo chúa Caligula trong lịch sử La Mã, được ông vua “điên khùng” này phong chức quan địa thần và được cấp cho một dinh thự xây bằng đá cẩm thạch. Còn bộ y phục của quan ngựa thì đượcmay bằng gấm dát vàng được trang điểm bằng kim cương.

 Con ngựa của Denys d’Argos tuy rất đẹp nhưng là ngựa trong tranh. Tương truyền bức tranh ngựa của D’Argos giống đến nỗi có một đàn ngựa đực trong thấy đâm ra mê mẩn bứt dứt dây cương xô đến làm quan suýt ngã, chút nữa bức tranh bị hỏng.

Chuyện vua Darius của nước Ba Tư lên ngôi cũng lạ lùng chẳng kém. Sau khi hoàng đé Smerdis băng hà, tất cả những người trong hoàng tộc đều đồng ý với nhau rằng, buổi sáng hôm sau, con ngựa của người nào lên tiếng trước thì người đó sẽ được làm vua. Thế rồi buổi sáng hôm sau, con ngựa của Darius vốn mền chủ, vừa trông thấy chủ đã hí vang để chào mừng. Darius lên ngôi hoàng đế chỉ nhờ vào tiếng hí của con ngựa, thất quả hiếm có xưa nay.

Có thể nói, con ngựa nổi danh thế giới là con Bucephalus của Alexandere đại đế.
Chuyện kể rằng, một người lái buôn Ba Tư dắt con hắt mã đến bán cho vua Philippe của xứ Maxêđônia nhưng tất cả các tay kỵ mã tài giỏi nhất đều bó tay không thể nào điều khiểu nổi con ngựa bất kham này. Hoàng tử Alexandre lúc đó hãy còn là cậu bé, đi chậm rãi đến bên con ngựa, dịu dàng đưa tay vỗ nhẹ vào cổ nó và khẽ lái con thần mã hướng về phía Mặt trời để không còn sợ bóng của nó. Cậu vuốt ve nhè nhẹ và cuối cùng làm chủ được con vật dữ tợn. Vua Philippe đã phải buột miệng” Hỡi cậu quý tử, Maxêđonia quá bé nhỏ không xứng đáng với con !.

Lời nói đã ứng nghiệm như một lời tiên tri, vì 20 năm sau, cậu bé từng khắc phục con thần mã đã chinh phục con thần mã đã chinh phục cả quốc Ba Tư rộng lớn và dựng lên một đế quốc mới bao la ở Châu Á. Sứ giả Plutarch đã chứng kiến sự kiện trên cũng kể lại rằng, khi con Bucephalus qua đời tại Ấn Độ, Alexandre buồn bã trước cái chết của người bạn thân yêu đã cho lập thành phố Bucephalia để tưởng nhớ nó.
Chuyện con thần mã Bucephalus đến đây vẫn chưa hết. Vì giống của nó được tồn tại mãi đến ngàn năm sau tại các xứ châu Á. Nhà thám hiểm Marco Polo kể rằng, vua Badasan thấy cậu mình có một chuồng ngựa thuộc dòng Bucephalus, xin ông này một con nhưng không được liên ám sát ông cậu để cướp ngựa. Nhưng bà mợ đã sai người di giết hết cả bầy ngựa quý đó để trả thù. Vụ này xẩy ra vào năm 1280, và từ đó dòng Buephalus tuyệt diệt luôn .

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận