Email Bản in

Làm gì để tránh loãng xương?

Loãng xương là một bệnh ở xương do rối loạn chuyển hoá trong cơ thể làm cho khối lượng và chất lượng xương giảm. Đây chính là biểu hiện của tình trạng giảm canxi trong xương, trong máu. Với bệnh này, xương thay đổi về hình dạng, giảm về khối lượng làm cho xương teo, nhỏ dần đi. Thiếu thành phần cốt yếu trong xương, xương trở nên xốp, mục, giòn dễ gẫy.


Bệnh loãng xương được mệnh danh là "kẻ thù thầm lặng" vì nó tiến triển âm thầm không rầm rộ, không có những đợt cấp tính chúng ta không hề hay biết. Cũng có thể nói đây là một loại bệnh của người già. Ngoài người già, đối tượng tiếp theo của bệnh loãng xương là phụ nữ sau thời kỳ tiền mãn kinh hoặc nam giới từ giai đoạn tắt dục, do ở thời điểm này cơ thể con người có những biến đổi về nội tiết tố, về thần kinh, về chuyển hoá. Một khi đã bị loãng xương thì chỉ sơ ý nhỏ trong sinh hoạt cũng có thể làm gẫy xương do xương mất canxi, trở nên xốp, gìn dễ gẫy.

 

Trên báo chí Giáo sư Trần Ngọc Ân, Chủ tịch Hội xương khớp Việt Nam cho biết: chỉ có 30% người bệnh bị gẫy cổ xương đùi là hoà nhập được lại cuộc sống nhưng nguy cơ tái gẫy vẫn luôn rình rập, từ 10 đến 20% người bệnh gẫy cổ xương đùi tử vong trong 12 tháng sau. Số bệnh nhân còn lại phải sống tàn phế suốt đời và cần sự chăm sóc của người khác.

Ở những người lớn tuổi, một khi bị gãy xương phải phẫu thuật để hàn gắn, ghép xương như bó bột, cố định bằng nẹp. Ở bên ngoài, đóng đinh nội tuỷ xương. Ở bên trong, kết quả khỏi bệnh rất hạn chế.

Loãng xương ảnh hưởng xấu đến các đốt xương sống của cột sống, làm cột xương sống bị cong vẹo, gây lưng gù. Nhưng tác hại nhất là ảnh hưởng đến nội tạng: tim, phổi, gan, lách, dạ dày... có thể bị chèn ép, bị đẩy khỏi vị trí giải phẫu sinh lý bình thường. Chức năng những cơ quan trên bị xê dịch, gây rối loạn.

Hậu quả tai hại là thế nhưng nguyên nhân gây loãng xương rất nhiều.       Nhà nghiên cứu Albright cho rằng loãng xương do rối loạn hoóc môn và chuyển hoá. Xương mất chất đạm nuôi dưỡng xương. Hoócmôn sinh dục nữ Oestrogen là chất chống tiêu xương. Khi mãn kinh, cơ thể người phụ nữ có nồng độ Oestrogen thấp. Còn ở nam giới, hoócmôn sinh dục nam androgen cũng là một chất chống tiêu xương. Khi về già, loại hoóc môn này sụt giảm cũng gây rối loạn chuyển hoá.

Còn nhà nghiên cứu Noroin lại cho rằng loãng xương là do thiếu dinh dưỡng, chủ yếu là do thiếu canxi và phốtpho. Khi có tuổi, khả năng hấp thu các chất khoáng kém trong khi đó người già lại ít uống sữa-nguồn cung cấp canxi và phốtpho chủ yếu. Đấy là chưa kể đến việc ở người già các bệnh về thận gây tăng thải canxi niệu, ít vận động thể lực làm giảm sự tưới máu vào xương.

Giới khoá phân ra các thể loại loãng xương: loãng xương lúc tắt dục, loãng xương tuổi già và loãng nhũn xương. Loãng xương lúc tắt dục, còn gọi là loãng xương sau mãn kinh, loãng xương tiền lão là tình trạng teo xương ở phụ nữ, xảy ra sau ít năm mãn kinh, ở độ 55-65 tuổi. Đối với giới mày râu, có thể có dạng loãng xương lúc tắt dục nhưng giới khoa học khó xác định thời điểm bắt đầu của bệnh. Loãng xương tuổi già không có giai đoạn cấp tính tiến triển dần và khó xác định thời điểm bắt đầu. Nếu loãng xương tắt dục gây nhức mỏi triền miên, không rõ điểm đau, thường là dọc cột sống, thắt lưng thì loãng xương tuổi già ít đau hơn nhưng thường làm cột sống biến dạng. Dạng bệnh thứ ba hỗn hợp vừa loãng xương vừa nhũn xương, tiến triển bệnh cấp tính.

Nói tóm lại nguyên nhân gây loãng xương cơ bản là hàng ngày cơ thể không hấp thụ đủ 1000 mg canxi, có thể do nguồn thức ăn không cấp đủ hoặc do chênh lệch về tỷ lệ canxi và magiê làm ruột không hấp thu được.

Xin lưu ý là càng lớn tuổi, quá trình mất xương trội hơn là tạo xương nên xương bị loãng, gây còng lưng, chiều cao tụt hơn lúc trẻ, đi đứng không vững... vì thế cần cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng, trung bình mỗi người mỗi ngày nên uống 2 ly sữa không béo, không đường.

Lúc về già, cần phải dùng nhiều vitamin và khoáng chất hơn vì các bộ phận trong nội tạng thải ra nhiều chất khoáng. Nếu người trẻ cần800mg can xi mỗi ngày thì người già cần tới 1500mg. Nhưng để có lượng đó thì phải ăn tới 2500mg. Đồng thời, tổng hợp vitamin D ở da giảm, nếu ăn không đủ vitamin D thì nguy cơ loãng xương và gãy xương càng lớn. Cần đặc biệt chú ý là vitamin D chống loãng xương.

Nếu ta bổ sung canxi mà thiếu vitamin D thì canxi không giữ được sẽ bị đào thải qua thận dễ sinh sỏi. Thiếu vitamin D dễ gây gù lưng, nguy cơ gãy xương càng lớn. Nhưng cũng cần lưu ý thừa vitamin D sẽ gây tăng canxi máu, gây canxi hoá mô mềm, xương hoá sụn sớm, suy thận.

Chúng ta chỉ cần tiếp nhận vitamin D qua ánh nắng Mặt trời là đủ, những nơi thiếu ánh nắng thì cần bổ sung vitamin qua thực phẩm. Về mùa đông, thiếu nắng, người già nên uống vitamin D với liều lượng dự phòng là 1000-3000 đơn vị quốc tế/ngày, còn nếu dùng vitamin D để chữa bệnh thì 1-2 vạn đơn vị quốc tế. Vitamin D có trong dầu cá, nơi cũng có nhiều vitamin A và E.

Trong một bài trả lời phỏng vấn đăng trên báo Sức khoẻ và Đời sống, cơ quan ngôn luận của Bộ y tế, Phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm, Viện Phó Viện dinh dưỡng quốc gia khẳng định: "Theo các tài liệu nghiên cứu và công bố, cao xương ngựa rất giàu canxi, các axít amin thiết yếu, chất khoáng: kẽm, sắt, đạm, magiê, phốt pho... Do đó, cao ngựa rất tốt cho trẻ em, người bị suy nhược, người sau mổ, người cao tuổi và đặc biệt hữu hiệu đối với các trường hợp bị loãng xương. Hiện nay trên thị trường đang có nhiều loại cao xương động vật nói chung và cao động vật nói riêng dạng tự nấu hoặc các cơ sở tư nhân nấu bán ngoài thị trường mà không có kiểm nghiệm và đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước là vi phạm pháp luật đồng thời người tiêu dùng hay là người sử dụng thông thái chỉ nên mua các sản phẩm cao ngựa đã có đăng ký và cấp phép của Bộ Y tế, tránh tiền mất tật mang hậu quả khó lường.

Tuy nhiên, song song với việc sử dụng cao ngựa, những người bị bệnh loãng xương phải thay đổi cách ăn uống và sinh hoạt. Ví dụ, hạn chế những vận động mạnh, giảm các việc nặng nhọc và tuyệt đối tránh để té ngã. Tăng khẩu phần ăn có nhiều hải sản như cưa, tôm cá... và uống nhiều sữa".

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận