Email Bản in

Phòng và trị Thoái Hoá Khớp, Cột sống ở người cao tuổi

Trong các bệnh hay gặp ở người cao tuổi: tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, đái tháo đường, ung thư, loãng xương, thoái hóa khớp... thì thoái hóa khớp tuy không gây chết người, nhưng bệnh làm giảm chức năng vận động, gây đau đớn, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Vậy thoái hóa khớp là gì? Cách phòng và chữa?

Thoái hóa khớp và cột sống

Thoái hóa khớp có nhiều tên gọi như thoái hóa khớp, hư khớp, viêm xương khớp... Thực ra đây không phải là một bệnh mà là một tình trạng lão hóa (già) của khớp, giống như mọi cơ quan bộ phận trong cơ thể của sinh vật, sau một thời gian sinh ra, phát triển, già hóa rồi chết... Các khớp xương ở người bao gồm các khớp ở cột sống, các khớp ở các chi... Các khớp nói chung đều có chức năng nối các phần cơ thể, giúp cho quá trình vận động và chịu lực, chịu ma sát. Hầu hết các khớp đều có cấu tạo gồm 3 phần chính: đầu xương, sụn, các phần mềm quanh khớp. Sụn khớp là phần nối giữa 2 phần xương, sụn chính là nơi chịu lực và chịu sự ma sát khi vận động. Ở người cao tuổi sụn khớp bị lão hóa trở nên sần sùi, mất độ trơn nhẵn, giảm đàn hồi, khô và nứt nẻ, mòn, khuyết..., đây chính là tình  trạng ta gọi là thoái hóa

Có nhiều nguyên nhân gây tình trạng thoái hóa khớp nhưng chủ yếu là sự lão hóa của cơ thể (sau 50 tuổi đều đã có các biểu hiện thoái hóa), tất nhiên mức độ khác nhau ở từng người và trong mỗi người thì mỗi vị trí cũng như mức độ khác nhau. Những sự khác nhau này chịu ảnh hưởng của một số yếu tố như nghề nghiệp, thói quen, dinh dưỡng, di  truyền, thể tạng... Trong thực tế thoái hóa khớp thường biểu hiện ở 3 vị trí là cột sống, khớp gối và khớp háng.

Thoái hóa cột sống: phần lớn những bệnh nhân lớn tuổi có đau lưng, nếu chụp Xquang đều có các dấu hiệu của thoái hóa như mọc gai, hẹp đĩa đệm... Những dấu hiệu mọc gai, hẹp đĩa đệm... là những dấu hiệu đặc trưng của thoái hóa cột sống và hầu hết những người trên 60 tuổi (dù không có biểu hiện gì) khi chụp Xquang đều có các dấu hiệu này; nhưng nhất thiết không phải chỉ có thoái hóa gây đau cột sống mà có rất nhiều nguyên nhân khác cũng gây nên. Thoái hóa cột sống thực sự trở thành bệnh lý cần điều trị khi thương tổn sụn (đĩa đệm) có chèn ép vào tủy sống, rễ, dây thần kinh gây nên các dấu hiệu thần kinh.

Thoái hóa khớp gối: Thường gặp ở nữ trên 50 tuổi, nhưng dấu hiệu thường gặp là đau đi đau lại nhiều lần, khi lên và xuống cầu thang, khó ngồi xổm, thấy có tiếng lắc rắc ở khớp... Tình trạng này ngày càng tăng, đôi khi khớp sưng nóng và có dịch. Trên phim chụp Xquang có các dấu hiệu hẹp khe khớp và mọc gai.

Thoái hóa khớp háng: Ở nước ta gần đây gặp một bệnh của khớp háng: bệnh hoại tử chỏm xương đùi có nguyên nhân chính là do uống nhiều rượu. Bệnh hoại tử chỏm xương đùi thường gặp ở nam giới trên 40 tuổi, đau và hạn chế vận động khớp háng ở các tư thế nhất là dạng chân và bước lên cao, trên phim chụp sẽ thấy chỏm xương đùi bị hoại tử, mòn và xẹp, bệnh nhân chóng dẫn đến tàn phế (đau và không đi được).

Phòng bệnh thoái hóa khớp

-   Lao động và tập luyện hợp lý: Một số nghề có  thể gây thoái hóa sớm như khuân vác (thoái hóa cột sống); sử dụng búa, khoan (khớp vai, khủyu); tập luyện thể thao như cử tạ, chạy, nhảy... Chú ý kiểm tra thường xuyên để hạn chế các ảnh hưởng quá mức đối với các khớp liên quan.

-  Dinh dưỡng hợp lý: tránh tình trạng bị béo phì (quá nặng cân dễ thoái hóa khớp gối), rượu và thuốc lá gây cho bệnh khớp háng.

-  Những dị dạng bất thường của khớp cần được điều chỉnh sớm bằng nội  và ngoại khoa để tránh tình trạng quá tải của khớp.

-  Điều trị sớm khi có dấu hiệu đầu tiên của thoái hóa.


Khoa học và đời sống - Số 36 - thứ 5 ngày 23/6/2010

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận