Email Bản in

Tại sao chúng ta vẫn bó tay trước bệnh cúm?

Có thể khẳng định rằng cho đến nay khoa học vẫn bó tay trước các bệnh do virus gây ra, và cúm là một trong các bệnh đó!Lý do tại sao? Hãy cùng tìm hiểu cơ chế tấn công của virus vào vật chủ (chẳng hạn như người) để có câu trả lời.

Đối với vi khuẩn, khi vào cơ thể chúng lưu thông theo hệ tuần hoàn, hoặc sinh sôi ngay ở hệ tuần hoàn hoặc tạm thời ẩn náu vào một bộ phận nào đó trong cơ thể để sinh sôi nảy nở. Và khi đạt đến một số lượng nhất định nào đó, vi khuẩn sẽ gây bệnh thông qua việc tiết ra chất độc hay tiêu hao chất liệu sống của cơ thể. Kháng sinh được điều chế có tác dụng khi đưa vào cơ thể sẽ lưu thông trong máu hoặc được đưa đến đúng nơi có vi khuẩn trú ngụ.Tại đó kháng sinh có thể tiêu diệt vi khuẩn (hay còn gọi là kháng sinh có tác dụng diệt khuẩn) hay kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn (gọi là kháng sinh kiềm khuẩn). Có loại kháng sinh còn có cả hai tác dụng này. Như vậy, vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt hay bị vô hiệu hoá (bất hoạt), và nhờ đó cơ thể sẽ dần dần hồi phục và khỏi bệnh.

Ngược lại, virus (hay còn gọi là siêu vi khuẩn) có cơ chế phát triển trong cơ thể vật chủ hoàn toàn khác với vi khuẩn. Virus cúm xâm nhập qua đường mũi họng và tấn công vào cơ thể người hay vật chủ vào đường hô hấp trên. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus không sinh sôi ngay trong mạch máu hay tại một nơi nào đó, mà từng virus một, đến gắn vào màng tế bào. Trong trường hợp với virus cúm A là các tế bào của hệ hô hấp. Sau đó chúng mới đục thủng các màng tế bào của người và phóng thích nhân ARN của mình, gửi vào tế bào người. Sau khi gửi nhân ARN vào tế bào người, nhân này mới sinh sôi nảy nở trong từng tế bào, rồi  phát tán ra bên ngoài. Với một cơ chế tấn công rất đặc biệt như vậy, chúng ta không có cách nào tiêu diệt được chúng cả. Một lý do rất đơn     giản là thuốc phải tiêu diệt hoặc kìm hãm được virus, nhưng virus lại nằm sâu trong tế bào của con người, nên chúng ta không thể tiêu diệt tế bào của cơ thể mình để diệt virus được.

Cần khẳng định lại một lần nữa rằng hiện nay chưa có thuốc điều trị hay diệt được virus, mà chỉ có thể kìm hãm khả năng tăng sinh sôi của virus sau khi virus chui vào tế bào của cơ thể mà thôi.

Cấu trúc bề mặt virus cúm có ba loại kháng nguyên: M1, H và N. Kháng nguyên M1 có tác dụng gắn các phân đoạn di truyền của virus; HA đóng vai trò gắn kết virus vào các thụ thể (receptors) của vật chủ (người) và thâm nhập vào màng tế bào của vật chủ để bắt đầu chu kỳ nhân bản. Còn NA được cho là có vai trò giải phóng các thế hệ virus được sinh sôi sau đó ra khỏi các tế bào của vật chủ và trợ giúp cho các virus có thể xâm nhập được vào lớp màng bọc ở các tế bào biểu mô hô hấp.

Các loại thuốc chống virus hiện nay là dựa vào tính chất đặc biệt này. Hiện trên thị trường có hai nhóm thuốc chính, nhóm thuốc có tác dụng ức chế M1 và nhóm ức chế NA. Nhưng loại thuốc ức chế M1 rất dễ bị virus cúm A đề kháng, và thậm chí chúng còn có khả năng tạo ra một gen đề kháng với thuốc này di truyền lại cho thế hệ virus sau. Do đó loại thuốc được cho là có tác dụng nhất đối với virus cúm nhóm A hiện nay là loại ức chế NA, đó là zanamivir (biệt dược là Relenza, loại hít vào mũi) và oseltamivir (biệt dược là Tamiflu, loại uống). Chính vì có khả năng ức chế NA, nên thuốc sẽ ức chế sự tăng sinh của virus trong cơ thể người bệnh.

Cần nhấn mạnh rằng, những thuốc này chỉ có tác dụng khi virus mới xâm nhập vào cơ thể, và thời gian đó chỉ diễn ra trong khoảng 48-72 giờ đầu tiên, khi virus chưa xâm nhập vào trong tế bào cơ thể. Nhưng đây lại là thời gian ủ bệnh, tức là người bệnh chưa có bất cứ một triệu chứng nào cả, nên chúng ta không thể biết mà uống thuốc. Còn khi người bệnh bắt đầu có triệu chứng sốt, ho và sổ mũi, thì khi đó virus hầu như đã xâm nhập vào trong tế bào. Lúc này mới bắt đầu uống thuốc thì mức độ tác dụng của thuốc không còn nữa. Không dùng Tamiflu để phòng ngừa vì dễ sinh kháng thuốc.

Cho đến nay, tất cả các kết quả nghiên cứu đều cho thấy Tamiflu chỉ có tác dụng làm giảm triệu chứng và có khả năng rút ngắn ngày bị bệnh hơn là làm giảm bớt mức độ nguy kịch của triệu chứng. Dùng Tamiflu không làm giảm được số lượng bệnh nhân tử vong do cúm A so với người không dùng, trong khi đó mục đích của chúng ta là làm giảm số lượng tử vong do cúm.

Tamiflu chỉ được chỉ định cho một số bệnh nhân nào đó chứ không thể sử dụng đại trà, không dùng để phòng ngừa, vì có thể sinh kháng thuốc. Đã co bằng chứng cho thấy virus cúm A/H1N1 kháng lại thuốc Tamiflu, đặc biệt là dòng H1N1 gây bệnh ở châu Âu

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận