Email Bản in

Văcxin cúm A H1N1 liệu có an toàn?

Đầu tháng 10 này, phần lớn các nước tại châu Âu bắt đầu chiến dịch tiêm văcxin.cúm A H1N1. Nhưng một câu hỏi được đặt ra, đó là việc các văcxin sau khi được nhanh chóng điều chỉnh các chất bảo quản chứa trong thuốc cũng như các chất hỗ trợ liệu có khả năng gây độc?

Đã có những đòi hỏi rằng cần phải chứng minh rõ ràng việc văcxin cúm A H1N1 sắp được sử dụng để tiêm chủng tại nhiều nơi trên thế giới là cần thiết, không gây nguy hiểm cho phụ nữ mang thai và trẻ em. Dựa trên các phân tích dược học thì văcxin cúm A H1N1 có 2 chất bảo quản gây nghi ngại, đó là squalene và thiomersal. Thiomersal là một lọai chất bảo quản có chứa thủy ngân và là một hợp chất  được sử dụng để làm giảm nguy cơ xâm nhập của vi khuẩn vào văcxin. Nhưng do thành phần của hợp chất thiomersa có chứa thủy ngân nên đã gây lo ngại cho người sử dụng. Thực tế cho thấy từ sau năm 2000, hợp chất thiomersal đã được đưa ra khỏi các văcxin vì bị nghi ngờ là nguồn gốc tạo những rối loạn như tự kỷ.

Còn các chuyên gia lại tỏ ra khá yên tâm. Bác sĩ Rebecca Martin thuộc văn phòng châu Âu của Tổ chức y tế thế giới (WHO) nhấn mạnh: "Chủ yếu các vaccin đại dịch có cùng thành phần với các vaccin đã được sử dụng mà không có vấn đề từ hơn 60 năm nay để chống lại cúm mùa".

Các vaccin chống cúm nói chung được dung nạp tốt. Những tác dụng phụ thông thường nhất là những phản ứng tại chỗ. Hiếm hơn, người ta quan sát thấy một phản ứng toàn thể với sốt, mệt mỏi..., nhưng nhanh chóng biến mất sau đó. Về các biến chứng thần kinh rất  hiếm, chẳng hạn như hội chứng Guillain-Barré, được thể hiện bởi những bại liệt thường hết trong vài ngày và tỉ lệ chỉ là 1 trường hợp trên 1 triệu người được tiêm văcxin.

Ngoài các kháng nguyên virus, những khác biệt giữa các văcxin đã được biết rõ này và các văcxin cúm A H1N1là gì? Trước hết là kỹ thuật sản xuất. Để tiết kiệm thời gian, hãng Baxter của Mỹ đã không sử dụng phương pháp cấy cổ điển lên các trứng phôi thai mà làm theo phương pháp cấy tế bàoVero, xuất phát từ khỉ. Bác sĩ Rebecca Martin đảm bảo: "Mặc dù đây là kỹ thuật mới và còn đang được thử nghiệm lâm sàng, nhưng kỹ thuật này không gây ra mối lo ngại nào đặc biệt."

Có thể có một sự khác biệt nữa, đó là sự có mặt những chất bảo quản như thiomersal trong các văcxin cúm A H1N1. Việc phải sử dụng đến hợp chất này được giải thích là để làm giảm nguy cơ lây nhiễm bởi vi khuẩn, nhưng thành phần của nó với chất cơ bản thủy ngân làm lo ngại những người tiêu dùng. Nhà nghiên cứu Fabienn Bartoli thuộc Cơ quan an toàn các sản phẩm y tế Pháp đã giải thích: "Trong những năm 2000, thiomersal đã được rút ra khỏi các văcxin do bị nghi ngờ là nguồn gốc của những rối loạn, chẳng hạn như chứng tự kỷ... Sau đó, các công trình nghiên cứu dịch tễ học đã cho thấy rằng căn bệnh này vẫn tiếp tục tiến triển, điều này gián tiếp làm yên lòng người tiêm văcxin." Theo bà, việc sử dụng nó là hợp pháp, bởi vì cán cân giữa những lợi ích của thiomersal (để chống vi khuẩn xâm nhập) và độc tính của nó (không được chứng minh) vẫn còn dương tính. Còn về các chất bổ sung (adjuvant) thì sao? Giáo sư Paul Léophonte, chuyên gia về bệnh phổi, đã chỉ rõ rằng các văcxin cúm mùa không chứa chất bổ sung, trừ Gripguard (của hãng Novartis), được sử dụng nhiều cho người già có những đáp ứng miễn dịch yếu hơn.

Đối với các văcxin cúm A H1N1, các hãng dược phẩm lớn đều có chiến lược riêng của mình. Lợi ích của các chất bổ sung này là có được cùng đáp ứng miễn dịch với một lượng văcxin thấp hơn. Pascal Barollier, người phát ngôn của hãng dược phẩm Sanofi-Pasteur giải thích rằng trong một tình huống y tế khẩn cấp, điều đó cho phép chúng ta sản xuất được lượng văcxin nhiều hơn. Hãng này đang tiến hành những thử nghiệm lâm sàng văcxin cúm A  H1N1, có hoặc không có một chất bổ sung mới, được gọi là AF03. Tổng cộng, vaccin đã được thử nghiệm trên nhiều nghìn người.

Hãng Novartis sử dụng một chất bổ sung có tên là MF59, có từ hơn 10 năm nay trong các văcxin cúm mùa. Hơn 40 triệu liều văcxin chứa chất bổ sung mà cơ bản là squalene, đã được cấp cho những nhóm người trên thế giới có nguy cơ hay có sự suy giảm miễn dịch, nhưng không gây ra một tác dụng phụ nguy hiểm nào.

Còn hãng dược phẩm Baxter lại không sử dụng một chất bổ sung nào. Về chiến lược tiêm chủng, Hội đồng cao cấp y tế công cộng Pháp đã khuyên nên sử dụng nhiều hơn các văcxin không có chất bổ sung trong một số nhóm dân cư, đặc biệt là các phụ nữ có thai và trẻ sơ sinh.

Có nên tiêm văcxin cúm A H1N1 cho người già?

Một công trình điều tra, vừa được công bố trong tạp chí y học Anh The Lancet, tiết lộ rằng vào các trận dịch cúm mùa, nhiều trường hợp tử vong là do các cơn nhồi máu cơ tim. Như vậy, đặc biệt đối với người già, virus bệnh cúm không giết chết bệnh nhân một cách trực tiếp, mà làm tăng sự mất bù của một cơ thể vốn yếu ớt, nhất là đối với những người trên 65 tuổi. Công trình điều tra này, được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu y tế công cộng Anh, cũng gợi ý rằng việc tiêm chủng sẽ làm giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim vào lúc xảy ra dịch.

Trong bối cảnh hiện nay, có tính đến những yếu tố này, thì liệu những người già có nên được tiêm văcxin cúm A H1N1 nhằm chống lại tỉ lệ tử vong quá mức này? Hiện nay, theo khuyến nghị của các cơ quan y tế, những người già không nằm trong diện ưu tiên tiêm văcxin, ngoại trừ các trường hợp thật cần thiết.

Hiện nay chưa có những biểu hiện đáng lo ngại nào về tỉ lệ tử vong của những người già. Thậm chí, một số các công trình nghiên cứu còn cho rằng những người sinh trước năm 1957 dường như tương đối được bảo vệ chống lại bệnh cúm A H1N1 này.

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận