Email Bản in

Ngựa - Nguồn nguyên liệu mới cho thực phẩm truyền thống và thực phẩm chức năng...

 Ngay từ các số báo đầu năm 2007, Tạp chí Thực phẩm & Đời sống (TP&ĐS) đã giới thiệu với bạn đọc một xu hướng tiêu dùng mới; trong đó có liên quan đến một số sản phẩm từ Ngựa (tất nhiên là Ngựa thịt chứ chẳng có ai lại mang Ngựa đua đi thịt cả, trừ khi chúng hết khả năng đua hoặc… bị què)

Tại bài viết “Thịt thương phẩm mới: Ngựa, Đà điểu hay Cá sấu” (TP&ĐS số tháng 4/2007) đã nêu vấn đề: Trong khi thịt gia cầm, thịt heo và thịt bò đang khiến người tiêu dùng e ngại vì dịch bệnh lở mồm long móng, tồn dư chất tăng trọng, bò điên và cúm gia cầm… thị trường cũng bắt đầu xuất hiện một xu hướng mới: dùng các loại thịt khác “có vẻ an toàn hơn”, mặc dù số lượng cung cũng như cầu còn rất thấp (vì nhiều lý do) so với các loại thịt thương phẩm truyền thống…

 Bài viết “Sữa thương phẩm trong tương lai – sữa Ngựa, sữa Lừa hay sữa Dê?” (TP&ĐS số tháng 5/2007) cũng đặt vấn đề: Xưa nay, sữa bò vẫn là thức uống tốt nhất cho con người ở mọi lứa tuổi, là nguyên liệu để chế biến nhiều thực phẩm thông dụng trong cuộc sống. Trong khi đó, các loại sữa lừa, sữa dê và sữa ngựa lại được coi là những dược liệu quý, và cho đến nay, những sản phẩm từ các loại sữa này (như pho-mát dê, sữa ngựa lên men...) vẫn nằm trong “top giá cao” tại một số ít gian hàng thực phẩm sạch của vài Siêu thị lớn. Liệu chúng có trở nên thông dụng và “soán ngôi” của sữa bò trong tương lai?

Thời gian gần đây, một số phương tiện thông tin đại chúng đưa khá nhiều thông tin về giá trị dinh dưỡng cao của thịt ngựa, nhất là về cao xương ngựa – được đánh giá là một thực phẩm dinh dưỡng đặc biệt có chức năng phòng ngừa loãng xương và cải thiện sức khoẻ rất hiệu quả, một “vị thuốc quý trong Đông Y”có tác dụng bổ dưỡng, ích khí, mạnh gân-xương-cơ… Theo yêu cầu của nhiều bạn đọc, bắt đầu từ số này (tháng 9/2007) Tạp chí TP&ĐS quay trở lại những vấn đề xung quanh các sản phẩm từ con Ngựa, với ý kiến của một số chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành hiện nay ở Việt Nam. Bạn đọc cũng có thể truy cập vào www.thucphamvadoisong.vn để tham khảo thêm những thông tin cần thiết được các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải…


THỊT NGỰA – NGON, GIÀU DINH DƯỠNG – ĐANG GÓP MẶT VÀO “ĐỘI NGŨ” THỊT THƯƠNG PHẨM TRUYỀN THỐNG

Như TP&ĐS đã nêu, thịt Ngựa bắt đầu được người tiêu dùng chú ý từ khi có tin đồn rằng các vận động viên có sức bền hơn người thường sử dụng món thịt Ngựa trong thực đơn… (có lẽ vì ngựa chạy nhanh và bền sức chăng?). Trước đây, tại các nước phương Tây, thịt Ngựa chỉ được bày bán tại các cửa hàng riêng biệt, hiện nay đã xuất hiện trong một quầy hàng bình thường tại siêu thị. Tuy nhiên, theo thống kê thì dân Pháp thờ ơ với nó, dân Québec ăn nhiều hơn các vùng khác của Canada và dân Bỉ thì lại luôn đòi “khẩu phần đôi” đối với thịt Ngựa.

Tại TP. Hồ Chí Minh hiện nay, chỉ mới có một số nhà hàng ăn uống chế biến kinh doanh các món ăn từ thịt Ngựa, lấy sỉ từ nhà cung cấp chính thức lớn nhất là Công ty Chu Việt (số 4A Đặng Văn Ngữ, P.10, Q. Phú Nhuận). Còn đa phần những người ưa chuộng loại thịt chế biến được những món ăn khoái khẩu và bổ dưỡng này thường đến mua thịt Ngựa tại Công ty Chu Việt hoặc đặt hàng qua điện thoại (9.975688/89/90 – đường dây nóng: 0907999919).

Ông Lê Hải Châu (Giám đốc Công ty Chu Việt) cho biết: thịt Ngựa và các bộ phận của con ngựa đang được tiêu thụ ngày càng mạnh, lượng đặt hàng của các nhà hàng và số lượng người dân đến mua trực tiếp tăng nhanh, cho thấy nhu cầu của người tiêu dùng sắp tới sẽ rất lớn. Cũng vì vậy, sắp tới Chu Việt sẽ đưa mặt hàng này vào hệ thống siêu thị và các chợ nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thịt Ngựa là loại thịt đỏ, chứa rất nhiều sắt (khoảng 4mg/100 g) và có ít hơn 3% chất béo; đặc biệt giàu niacin, vitamin B12 và kẽm; là nguồn protein rất lý tưởng cho các vận động viên và những người thiếu máu. Thịt nấu chín rất thơm và vị hơi ngọt. Về giá trị dinh dưỡng, mỗi 100 g thịt Ngựa sống có thể cho: 21,4g Protein; 4,6g Lipid; 133 calori năng lượng.

Thịt Ngựa khi xẻ ra cũng giống như thịt Bò và có thể chế biến đủ các kiểu: nướng, chiên, rôti, hầm và bằm. Song, thịt Ngựa bị oxy hóa nhanh hơn thịt bò và dễ bị nhiễm vi khuẩn, nhất là thịt bằm – có thể do thành phần lipid, tính chất của vi sinh vật phát triển trên bề mặt, độ pH cũng như hàm lượng sắt cao có thể làm cho các thành phần protein dễ bị oxy hóa. Do vậy, phương cách đóng gói hợp lý và an toàn cho loại thịt này hiện nay là bảo quản lạnh trong túi hút chân không (thời hạn tồn trữ ngắn hơn so với thịt Bò được bảo quản tương tự). Sau cùng, cũng như các loại thịt khác, thịt Ngựa cũng có nguy cơ bị nhiễm giun xoắn, salmonellose… Vì vậy khi chế biến, sử dụng cần bảo đảm vệ sinh để ngăn ngừa các nguy cơ mất an toàn thực phẩm…

Ông Lê Hải Châu khẳng định: Công ty Chu Việt đã thực hiện nghiêm các quy định của cơ quan chức năng để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Toàn bộ sản phẩm đưa ra thị trường đều được Công ty kiểm dịch, đăng ký chất lượng, mua bảo hiểm… và hướng dẫn cách bảo quản, chế biến trên từng bao bì sản phẩm. Ông Châu cũng cho biết thêm: song song với việc cung ứng thịt Ngựa tươi sống và các sản phẩm chế biến (xúc xích tươi, thịt viên, chả giò), Công ty Chu Việt đang xây dựng kế hoạch hợp tác với các nhà hàng, quán ăn… phục vụ người tiêu dùng các món ăn ngon, phong phú, đa dạng và bổ dưỡng chế biến từ thịt Ngựa.

Có thể thấy, nhận định của Tạp chí TP&ĐS trong số tháng 4/2007 (bài “Thịt thương phẩm mới: Ngựa, Đà điểu hay Cá sấu”): “Rất có thể, trong tương lai, những loại thịt trên đây sẽ chiếm một tỷ trọng đáng kể trong các loại thịt thương phẩm và người tiêu dùng có thêm nhiều cơ hội thay đổi khẩu vị bằng những loại thịt khác “điệp khúc” heo - bò - dê - gà” – cho đến nay, mới chưa đầy nửa năm qua đi, đang trở thành một thực tế. Và xu hướng tiêu dùng mới này có trở thành một “cơ hội vàng” cho những người nông dân chuyển đổi cơ chế cây trồng-vật nuôi hay không, tính kinh tế của việc hình thành các khu vực chăn nuôi tập trung những loài “có thể cho thịt” mới (như Ngựa, Đà điểu, Lừa)… chúng tôi sẽ trở lại bằng một bài viết khác.
 Không thừa khi cùng nhau xác định: dù là loại thịt gì thì nguồn gốc cung ứng, phân phối cũng phải được các cơ quan chức năng kiểm tra giám sát đúng tiêu chuẩn trước khi lưu thông; và người tiêu dùng cũng phải có “bổn phận” tuân thủ các nguyên tắc về vệ sinh khi chế biến và bảo quản; có như vậy thịt mới thực sự là thực phẩm an toàn mang lại lợi ích cho con người chúng ta…


 SỮA NGỰA – MỘT DƯỢC LIỆU QUÝ– SẼ THÔNG DỤNG NHƯ SỮA BÒ?

Câu trả lời là khó – bởi việc thu hoạch sữa Ngựa được thực hiện hoàn toàn thủ công, cho nên giá thành hơi cao (17 đôla/lít). Hiện nay, trên thế giới cũng mới có khoảng 10 nhà sản xuất sữa Ngựa rải rác tại Pháp, Bỉ và Đức. Trong điều kiện ở nước ta, Ngựa mới được nuôi rải rác, chưa hình thành các vùng chăn nuôi và cung ứng nguyên liệu tập trung, thì khả năng sữa Ngựa được dùng như “dược liệu” sẽ nhiều hơn là trở thành món sữa uống thông dụng. Trao đổi với Tạp chí TP&ĐS về vấn đề này, ông Lê Hải Châu tỏ ra khá ưu tư; bởi tuy là “một người đi tiên phong” trong việc cung ứng các sản phẩm từ Ngựa, ông Châu hiểu được giá trị của nguồn nguyên liệu dinh dưỡng đáng quý này, song để biến sữa Ngựa trở thành những sản phẩm phục vụ người tiêu dùng, thì trước mắt là cả một chặng đường dài với bao thách thức cần phải vượt qua… “Không dễ dâu, nhưng… cứ chờ xem. Công ty Chu Việt sẽ nỗ lực bằng mọi khả năng có thể – vì sức khoẻ cộng đồng. Điều chúng tôi cần nhất là sự ủng hộ của các nhà chuyên môn, trên cơ sở bằng chứng khoa học và minh bạch; cũng như tính tự giác của những người chăn nuôi…”, ông Châu bộc bạch.

Theo các nghiên cứu mới nhất về các loại sữa động vật thì sữa Ngựa có thành phần gần giống như sữa Người về hàm lượng protein và casein (một loại protein hòa tan giúp tiêu hóa). Nhưng vẫn còn nhiều người chưa đồng ý rằng sữa Ngựa có thể thay thế sữa người tốt hơn sữa bò. Tại vài nước Trung Á, một khi được lên men thì sữa ngựa trở thành thức uống truyền thống gọi là koumis, có khả năng giảm stress và cải thiện hệ tiêu hóa. Cho vào mỹ phẩm, nó có thể ngăn ngừa các bệnh nấm ngoài da. Vấn đề còn lại tùy thuộc vào môi trường sống và khẩu vị. Trong khi tại Châu Âu đây là loại thức uống có khả năng trẻ hóa tốt nhất, thì ở châu Á, rất ít người chú ý tới, kể cả các chuyên gia về dinh dưỡng…

Theo báo cáo của FAO (Hiệp hội Nông nghiệp và Lương thực Quốc tế) thì sữa Ngựa được chú ý do hàm lượng sinh tố dồi dào, nhưng cũng không quên nhắc thêm là giá trị dinh dưỡng của một loại sữa sẽ bị giảm sút nếu nó được dành cho một loài khác sử dụng...

Trong các lãnh vực nghiên cứu dinh dưỡng ứng dụng thì người ta vẫn “thích” sữa Bò hơn là sữa Ngựa; bởi mặc dù không gây dị ứng cho những người dị ứng với protein sữa Bò, song sữa Ngựa cũng có thể gây những rối loạn khác. Truyền thuyết thì cho rằng Nữ hoàng Cléopâtre có làn da tuyệt vời là nhờ tắm sữa Lừa và sữa Ngựa...
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, các loại sữa đều tốt cho sức khỏe và sắc đẹp của chúng ta, chúng chỉ khác nhau đôi chút ở thành phần dinh dưỡng; và quan trọng là cảm nhận, khẩu vị của chính người tiêu dùng chúng ta đối với mỗi loại… cũng như điều kiện chăn nuôi và tập quán tiêu dùng ở mỗi vùng địa lý.


 CAO XƯƠNG NGỰA – THỰC PHẨM DINH DƯỠNG ĐẶC BIỆT – VÀ MỐI NGUY “HÀNG TRÔI NỔI”

Theo DS. Đỗ Huy Ích và các chuyên gia ở Viện Dược liệu, xương Ngựa có chứa calci phosphat, keratin, oscein… có vị ngọt, tính mát, có tác dụng bỗ dưỡng, ích khí, mạnh gân-xương-cơ. Xương Ngựa (quý nhất là ngựa bạch) được nấu thành cao để bồi bổ cơ thể suy nhược những người mới ốm dậy và phụ nữ sau đẻ, đau nhức gân xương, kinh nguyệt không đều, trẻ em còi xương, xanh xao, biếng ăn…, và đặc biệt rất tốt cho người cao tuổi. Những người cao tuổi gầy yếu, suy kiệt sức khỏe, dùng cao xương Ngựa sẽ ăn ngon miệng, dễ ngủ và ngủ say, dễ tiêu hóa, khắc phục được bệnh táo bón, phòng bệnh loãng xương. Đối với trẻ em (từ một tuổi trở lên) gầy gò do bị suy dinh dưỡng, biếng ăn, da tái, xanh xao, còi xương… dùng cao xương Ngựa một thời gian sau sẽ ăn khỏe, lên cân nhanh, da dẻ hồng hào. Đối với phụ nữ, những người bị gầy yếu, mới ốm khỏi, sau khi sinh đẻ bị suy kiệt… uống cao xương Ngựa sẽ hồi phục sức khỏe nhanh rõ rệt. Với những người lao động nặng nhọc bị bệnh viêm tá tràng kinh niên, ăn uống kém, dễ bị đi lỏng, đi kiết… dùng cao xương Ngựa sẽ nhanh khỏi bệnh, mau phục hồi sức khỏe.

Một chuyên gia dinh dưỡng nổi tiếng - BS Nguyễn Lân Đính - cho biết, các tài liệu khoa học trong nước và trên thế giới cho thấy cao xương Ngựa có giá trị rất lớn đối với sức khoẻ. Cao xương Ngựa rất giàu muối canxi, là nguồn bổ sung chất vôi cho cơ thể; chất keratin cùng với gelatin khi thuỷ phân cho nhiều axit amin cần thiết giúp duy trì và phát triển tế bào. Đông y xưa nay coi cao xương ngựa là một vị thuốc quý. Tây y coi cao xương ngựa là “thực phẩm chức năng” có giá trị dinh dưỡng và tính an toàn cao. Kết quả phân tích thành phần dinh dưỡng trong 100g cao xương ngựa cho thấy, đây là một nguồn đạm cô đặc (80% protein) có thành phần axit amin thiết yếu rất có lợi cho sự phát triển nói chung (nhiều lysine) và cho hoạt động của các cơ quan trọng yếu như gan và thận (giàu các axit amin). Đặc biệt, cao xương ngựa có tỷ lệ Ca/P thuận lợi cho sự phát triển của xương và phòng chống loãng xương.

Trên thực tế, cao xương động vật nói chung và cao xương Ngựa nói riêng đã được rất nhiều người sử dụng và thấy rõ hiệu quả. Tuy nhiên, do nhu cầu về cao xương Ngựa đang ngày càng tăng do tác dụng “tốt đến không ngờ” của nó, lại là loại cao mới được đưa ra thị trường…, nên bắt đầu xuất hiện tình trạng một số người hám lợi đưa ra thị trường các loại “cao xương Ngựa” không rõ nguồn gốc. Nếu người tiêu dùng mua và sử dụng những loại sản phẩm được bán trôi nổi trên thị trường, thì khả năng “tiền mất, tật mang”, có khi ảnh hưởng đến tính mạng – là mối nguy được báo trước.

Theo ông Lê Hải Châu: những người mua cao xương Ngựa chỉ với mục đích để tăng cường sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật, nếu có lỡ mua phải loại hàng trôi nổi, thì sự nguy hiểm đối với sức khoẻ có thể sẽ ít hơn. Nhưng với người mắc những bệnh nặng, nếu sử dụng “cao xương Ngựa” trôi nổi thì hậu quả sẽ rất khó lường – chưa kể có trường hợp người bệnh nặng mà quá tin vào tác dụng chữa bệnh của cao xương Ngựa nên không đến bệnh viện hoặc dùng cao “dỏm” trong thời gian dài – bệnh đã nặng sẽ càng trở nên trầm trọng. Ông Châu nói: “Với sản phẩm cao xương Ngựa, dù đây là thực phẩm dinh dưỡng đặc biệt, người tiêu dùng cũng phải thận trọng khi sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và những khuyến cáo của các bác sỹ về sự tương tác các chất có trong thành phần cao với những thuốc mà người dùng đang hoặc sắp sử dụng. Chỉ nên mua những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ, được kiểm nghiệm rõ ràng và được các cơ quan quản lý chứng nhận đủ tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Cũng nhân đây, tôi chân thành cảm ơn người tiêu dùng toàn quốc đã lựa chọn và tín nhiệm sản phẩm của Chu Việt. Cũng xin nói rõ: với các sản phẩm cao xương Ngựa của Công ty Chu Việt – đã được cơ quan quản lý Nhà nước cấp Chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm và được sản xuất trong môi trường đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm – người tiêu dùng có nhu cầu chỉ cần gọi điện đặt hàng qua điện thoại (08.9975688/89/90; đường dây nóng 090.7999919) hoặc qua e-mail chucorp@yahoo.comchuviet@vnn.vn là được đáp ứng ngay; và ngoài các điểm bán chính thức được công bố trên báo chí, Chu Việt không có đại lý hay điểm bán hàng nào khác... ”.
 
 THAY LỜI KẾT

Như Tạp chí TP&ĐS đã đăng tải lần lượt qua nhiều số báo từ 2006 đến nay, việc sản xuất, chế biến và sử dụng nhóm “Thực phẩm đặc biệt” trong đó có Thực phẩm Chức năng, đang trở thành một xu hướng dinh dưỡng tất yếu và ngày càng được sự quan tâm đặc biệt của xã hội. Bên cạnh đó, những xu hướng tiêu dùng mới, những sản phẩm mới cũng xuất hiện… Để theo kịp những biến chuyển nhanh chóng của thực tế, các cơ quan quản lý cũng liên tục cập nhật và sửa đổi các Thông tư hướng dẫn quản lý các sản phẩm, thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, nếu bản thân mỗi người chúng ta không tự mình trở nên một “Người tiêu dùng thông thái”, có nhận thức và quan niệm đúng đắn về vệ sinh an toàn thực phẩm… thì các quy định vẫn chỉ là quy định, không đi vào cuộc sống để thực sự bảo đảm quyền lợi cho chính người tiêu dùng, quyền và lợi ích chính đáng của những doanh nhân chân chính, bảo đảm lợi ích của Nhà nước và góp phần phát triển kinh tế xã hội...

Các tin khác

Cần phải có tất cả thông tin.

Người gởi
Người nhận